Pompa ciepła R290 czy R32 – co wybrać?

Aby zrozumieć różnicę pomiędzy czynnikiem R32 i R290, należy w pierwszej kolejności poznać ich właściwości chemiczne i fizyczne, ponieważ to one decydują o tym, jak pracują czynniki w pompie ciepła.

Czynnik R290
To propan, czyli czynnik naturalny z grupy węglowodorów. Pod względem właściwości chemicznych jest to czynnik palny i wybuchowy. Jako czynnik naturalny ma niski wpływ na środowisko, o czym świadczy niski współczynnik GWP wynoszący 3. Charakteryzuje się bardzo dobrymi właściwościami termodynamicznymi.

Czynnik R32
To czynnik syntetyczny z grupy wodorofluorowęglowodorów (HFC). Również charakteryzuje się bardzo dobrymi właściwościami termodynamicznymi. Pod względem bezpieczeństwa zalicza się do substancji lekko palnych. Współczynnik GWP dla R32 wynosi 675.

Współczynnik GWP oznacza, że 1 kg czynnika uwolnionego do atmosfery wywołuje taki sam efekt cieplarniany jak ilość CO2 wskazana we spółczynniku GWP. W przypadku R290 uwolnienie 1 kg czynnika jest równoważne uwolnieniu 3 kg CO2, a dla R32 odpowiada 675 kg CO2 wyemitowanego do atmosfery.

Chcesz wiedzieć, co to oznacza w przypadku Unijnego Rozporządzenia F-gazowego? Unia Europejska systematycznie wycofuje z rynku syntetyczne czynniki chłodnicze o wysokim współczynniku GWP. Rozporządzenia zakładają stopniowy zakaz sprzedaży i serwisowania urządzeń zawierających F-gazy.

O ile pompy ciepła pracujące obecnie na czynniku R32 pozostaną legalne w eksploatacji, o tyle przyszłość branży będzie opierać się na czynnikach naturalnych, z uwagi na zakaz sprzedaży pomp ciepła zawierających F-gazy. Zastosowanie propanu (R290) sprawia, że pompa ciepła z tym czynnikiem jest całkowicie odporna na przyszłe restrykcje prawne, ewentualne podatki emisyjne czy ograniczenia w dostępności czynnika na potrzeby serwisu.

Pod względem wydajności grzewczej oba czynniki reprezentują wysoki poziom, jednak propan wykazuje wyraźną przewagę w wymagających warunkach eksploatacyjnych.

Pompy ciepła pracujące na propanie charakteryzują się wysoką temperatura zasilania. Osiągają temperaturę wody grzewczej na poziomie 65-75°C wyłącznie dzięki pracy sprężarki (bez wspomagania grzałkami elektrycznymi), nawet przy niskich temperaturach zewnętrznych. Pompy ciepła działające na czynniku R32 zazwyczaj osiągają temperatury zasilania maksymalnie na poziomie 60°C. Dzięki temu propan idealnie nadaje się do modernizowanych, starszych budynków z tradycyjnymi grzejnikami wymagającymi wyższej temperatury zasilania.

Propan ma bardzo korzystną krzywą parowania i wysokie ciepło parowania. W praktyce oznacza to, że przy spadku temperatury zewnętrznej do -15°C, a nawet -20°C, pompy ciepła pracujące na R290 mogą osiągać wysokie temperatury zasilania. Często przekłada się to na wyższy sezonowy współczynnik efektywności (SCOP) i niższe rachunki za prąd w okresie zimowym.

To obszar, w którym różnice konstrukcyjne są najbardziej odczuwalne dla instalatora i użytkownika. Czynnik R32 cechuje niska palność oraz niska toksyczność, co pozwala na montaż urządzeń niemal w dowolnych warunkach, zarówno jako monobloki jak i układy typu split (gdzie czynnik chłodniczy krąży w rurach wewnątrz budynku). Wymaga to podstawowych procedur szczelności, a sam montaż nie jest obwarowany restrykcyjnymi strefami ochronnymi.

Propan, ze względu na wysoką palność i wybuchowość, jest stosowany najczęściej w rozwiązaniu, jak jest pompa ciepła monoblok. Oznacza to, że cały układ chłodniczy jest hermetycznie zamknięty fabrycznie i znajduje się w jednostce zewnętrznej, zlokalizowanej na zewnątrz budynku. Do wnętrza domu wprowadzana jest wyłącznie woda (lub glikol). W przeciwieństwie do typowego układu split nie ma potrzeby wykonywania na miejscu połączeń chłodniczych między jednostką zewnętrzną a wewnętrzną, a tym samym przeprowadzania próby szczelności i osuszania próżniowego takiej instalacji chłodniczej. Ograniczenie liczby czynności wykonywanych na układzie chłodniczym może skrócić czas montażu i zmniejszyć ryzyko błędów związanych z wykonywaniem połączeń, nieszczelnością czy wykonaniem próżni.

Przy montażu jednostek zewnętrznych na propan należy zachować tzw. strefę bezpieczeństwa wokół urządzenia (zazwyczaj około 1 m od obudowy). W tej strefie nie mogą znajdować się źródła zapłonu, otwarte okna, studzienki kanalizacyjne, drzwi do piwnicy czy inne zagłębienia terenu, w których cięższy od powietrza propan mógłby się gromadzić w przypadku wycieku z urządzenia.

Odpowiedzią na te ograniczenia są najnowsze technologie wprowadzone przez producentów. Vaillant wprowadził w nowych powietrznych pompach ciepła pracujących na R290, takich jak aroTHERM pro, aroTHERM plus, czy aroTHERM perform innowacyjną technologię nazwaną FSF (Flexible Space Function). FSF umożliwia ograniczenie wymaganych stref ochronnych wokół wybranych modeli pomp ciepła Vaillant.

Pozwala to na większą swobodę wyboru miejsca montażu, przy zachowaniu warunków określonych w dokumentacji producenta. Umożliwia to elastyczny montaż urządzenia bardzo blisko ściany budynku, pod oknami lub w ciasnych przestrzeniach ogrodowych, co dotychczas było problematyczne przy urządzeniach na propan. Gwarantuje to najwyższy poziom ochrony.

Kupno pompy ciepła to decyzja na długie lata, dlatego warto dobrze przemyśleć wybór konkretnej technologii. Dziś cały rynek przestawia się na naturalny czynnik R290, czyli propan. To najbardziej przyszłościowe i ekologiczne rozwiązanie, całkowicie zgodne z polityką klimatyczną Unii Europejskiej.

Przeczytaj też: Jak działa pompa ciepła powietrzna?

Decydując się na pompę na propanie – na przykład marki Vaillant – zyskujesz przede wszystkim świetną sprawność, wysoki wskaźnik SCOP i wysokie parametry zasilania, co bezpośrednio przekłada się na niższe rachunki za ogrzewanie. Do tego otrzymuje się pełny spokój od strony przepisów oraz duża elastyczność przy montażu. Dzięki nowoczesnym zabezpieczeniom i przemyślanej konstrukcji urządzenie można bez problemu zamontować nawet tam, gdzie przestrzeń wokół domu jest dość mocno ograniczona.